Betonowy schron kolejowy pod Żarnowską Górą, w którym w sierpniu 1941 roku stał pociąg Hitlera w czasie spotkania z Mussolinim.
Na wschodnim skraju miasta, pod Żarnowską Górą, ukryty jest jeden z najbardziej zagadkowych obiektów z czasów okupacji. W latach 1940-1941 Organizacja Todta zbudowała tu podziemny schron dla pociągu sztabowego, część kwatery Hitlera o kryptonimie Anlage Süd. Drugi tunel tego zespołu leży w Stępinie-Cieszynie, kilkanaście kilometrów dalej.
Nawa ma 438 metrów długości i prawie 9 metrów średnicy, a jej końce zamykają stalowe, wielodzielne wrota z przedsionkami dla wartowników. W nocy z 27 na 28 sierpnia 1941 roku stanął w niej pociąg „Amerika”, gdy Hitler przyjechał na spotkanie z Mussolinim. Po drugiej stronie torów zachowały się naziemne schrony zaplecza technicznego, połączone z tunelem korytarzem instalacyjnym.
Po wojnie tunel służył m.in. jako chłodnia i garaż, a od 2004 roku udostępniało go Muzeum Samorządowe Ziemi Strzyżowskiej. Od ulewy w lipcu 2024 roku obiekt jest zamknięty dla zwiedzających i według muzeum pozostaje nieczynny do odwołania; o ponownym otwarciu ma zdecydować ekspertyza techniczna. Do wejścia dochodzi się od końca ul. Żarnowskiej, wzdłuż torów, a betonowe portale można obejrzeć z zewnątrz.
Zdjęcia: fot. Przykuta, CC BY-SA 3.0; fot. Patryk2710, CC BY 4.0; fot. Fotonews, CC BY-SA 3.0 pl; fot. Fotonews, CC BY-SA 3.0 pl.
